Tanım ve sıklık: 20 - 60 yaş arasındaki kadınlarda safra taşı görülme sıklığı, erkeklere göre 3 kat daha fazladır. Yaklaşık her dört kadından birinde ve her sekiz erkeğin birinde altmış yaşlarına varmadan safra kesesi taşları gelişebileceği tahmin edilmektedir. Genellikle safra kesesi taşlarının oluşumu 30-40 yaşlarında başlar ve yaşla birlikte artar. Çok doğum yapmış kadınlarda daha sıktır. Yaş ve şişmanlık görülme sıklığını artırır. 60 yaş üstü insanların yaklaşık % 10 -20'sinde safra taşı bulunur.
Belirtiler: % 70-80’inde şikayet yoktur (sessiz taş). Sıklıkla rastlanan yakınmalar: karın sağ üst kısmında, sırta da vurabilen ağrı, şişkinlik hissi, gıdalara karşı tahammülsüzlük, bulantı ve kusmadır.
Ameliyat: Safra kesesi taşları sorun oluşturursa tedavisi sıklıkla ameliyatla safra kesesinin alınmasıdır. 1. Safra kesesinin aniden iltihaplanması 2. Taşların bulunmasından dolayı hasta tekrara eden ve şiddetli kolik sancı nöbetlerine maruz kalmaktaysa. 3. Safra kesesinde taşların bulunduğu bilinmekteyse ve hasta kronik hazımsızlıktan, bulantı, gazdan ve bazı karın bölgesi ağzından şikayetçi ise 4. Sarılık (derinin sarı bir renk alması) küçük taşların safra kanallı tıkamasından dolayı gelişmişse. 5. Pankreatit hastalığı gelişmişse safra kesesinin ameliyatla alınmasını düşünmek gerekir.
Safra kesesi ameliyatlarında sadece taşı alma etkili olmaz. Böbrek hayati bir organ olması nedeniyle tümör
vb. zorunlu haller dışında alınamaz, ancak safra kesesi alınabilir. Safra kesesi ameliyatlarında sadece taşın alınması durumunda kısa bir süre sonra safra içeriğinin yoğunluğu nedeniyle safra kesesi sorunu aynen tekrarlar. Bu nedenle cerrahi teknik olarak safra kesesi taşını almak değil, safra kesesi organının tümünü almak gerekir. Bu ameliyata Tıp çevrelerinde ‘kolesistektomi’ ameliyatı adı verilmektedir ve Genel Cerrahi uzmanlık dalında en sık olarak gerçekleştirilen ameliyattır. Hastaların laparoskopik kolesistektomi veya safra kesesi ameliyatından 4-6 saat sonra yumuşak gıdalar ile beslenmesine izin verilir ve 24 saat içinde eve taburcu edilirler ve yaklaşık 3 ile 4 gün içinde işlerine geri dönebilecek duruma gelirler.
Anahtar Kelimeler: Safra taşı, safra kesesi taşı, pankreatit, safra kesesi ameliyatı, laparoskopik kolesistektomi, safra kesesinde kapalı ameliyat, kansız safra kesesi ameliyatı, gebelik ve safra taşı